Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü Başkanı ve Kazı Başkanı Doç. Dr. Hakan Öniz, AA muhabirine, iklim değişikliğinin etkilerinin kıyılarda ve su altında bulunan arkeolojik eserlerde açıkça görüldüğünü söyledi.

Doğal afetlerin etkilerinin son yıllarda arttığına dikkati çeken Öniz, özellikle sığ sulardaki gemi batıkları ile antik liman ve mendireklerin fırtına, hortum ve sellerden zarar gördüğünü ifade etti.

Öniz, 'Suyun altındaki ve kıyıdaki arkeolojik değerler iklim değişikliğinden etkileniyor. 20 senedir bunu çok net gözlemliyoruz. Özellikle gemi batıkları sığ derinliklerdeyse ya da antik limanlar, mendirekler gibi kıyı yapıları söz konusuysa bunların tamamı fırtınalardan, artan hortumlardan ve sellerden açık şekilde etkileniyor.' dedi.

- COP31'de kitap ve fotoğraf sergisiyle farkındalık oluşturulacak

Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) Su Altı Kültür Mirası Komisyonu olarak iklim değişikliğinin kıyı ve su altı kültür mirasına etkilerini anlatan kitap hazırladıklarını aktaran Öniz, kitabın AXA'nın desteğiyle basıldığını bildirdi.

Kitabın COP31 kapsamında karar vericiler ve ziyaretçilerle buluşturulacağını belirten Öniz, şunları kaydetti:

'COP31'de özellikle Liderler Zirvesi'nin yapılacağı mavi bölgede bulunacak karar vericilere iklim değişikliğinin kültürel mirasa etkileriyle ilgili hazırladığımız kitabı paylaşacağız. Karekod aracılığıyla bütün COP31 ziyaretçileri kitabımıza ulaşabilecek. Ayrıca ICOMOS adına hazırladığımız kitapla ilgili bir oturum düzenleyeceğiz. Türk Kültür ve Miras Vakfı, üniversitemiz ve UNESCO Türkiye Milli Komisyonunun desteğiyle Azerbaycan, İtalya, İspanya ve Polonya'dan gelen meslektaşlarımızla konuyu değerlendireceğiz.'

COP31 alanında kurulacak stantlarda ziyaretçilere bilgi verileceğini ve kitabın dağıtılacağını anlatan Öniz, konunun görsel sunumlarla da aktarılacağını ifade etti.

Kitabın tanıtımının konferansın yan etkinlikleri kapsamında yapılacağını belirten Öniz, Dr. Ceyda Öztosun ile hazırladıkları makalede iklim değişikliğinin Türkiye, Karadeniz ve Doğu Akdeniz'deki kültürel mirasa etkilerinin ele alındığını dile getirdi.

Öniz, Antalya Havalimanı'ndaki dijital panolarda gemi batıklarına ilişkin videoların gösterildiğini, 13 Kasım'da ise iç hatlar terminalinde iklim değişikliğinin su altı kültür mirasına etkilerini konu alan fotoğraf sergisi açılacağını sözlerine ekledi.

Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım tarihlerinde yapılacak COP31 için Finike'de portakal üreticileri de seferber oldu. Erkenci ürünlerde hasat döneminin başladığı bahçelerde toplanan coğrafi işaret tescilli portakallar, COP31'e hazırlandı. Üreticiler tarafından portakallardan çiçek, kalp, balık gibi özel figürler yapıldı.

Yaklaşık 10 ton portakalın kullanıldığı figürler, COP31'de liderlerin bulunacağı alana yerleştirilecek.

Ayrıca liderlere ve katılımcılara verilmek üzere kurutulmuş portakallar hazırlandı.

- Devlet başkanları için de hem kuru hem taze portakallar hazırlandı

Finike Kaymakamı Mehmet Soylu, AA muhabirine, Finike portakalının aroması, tadı, lezzeti, kabuğunun ince oluşu gibi özellikleriyle yaklaşık 18 yıl önce coğrafi işaret ile tescillendiğini ve AB tescili için de çalışmalara başladıklarını söyledi.

Finike portakalının dünyaca tanınan bir ürün olduğunu belirten Soylu, marka değeri yüksek portakalı, dünyanın geleceğini şekillendirecek bir etkinlikte daha görünür kılmak istediklerini ve bu nedenle özel bir hazırlık yaptıklarını belirtti.

Portakallardan sanat eseri oluşturduklarını dile getiren Soylu, yaklaşık 10 ton portakal kullanarak figürler hazırladıklarını kaydetti.

Portakalların tadıyla, heykellerin de görünüşleriyle dikkati çekeceğini anlatan Soylu, 'Portakal heykelleriyle alanın belli kısımlarını donatacağız. Finike portakalımızın tanıtımı açısından etkili olacağını düşünüyoruz.' dedi.

Soylu, COP31 alanını portakal kokularının saracağını ifade ederek, COP31'in unutulmayacak etkinliklerinden birine imza atacaklarını kaydetti.

Ayrıca organizasyonda 10 ton portakalı katılımcılara ikram edeceklerini bildiren Soylu, hem kuru hem taze portakal hazırladıklarını, bunların devlet başkanlarına sunulacağını kaydetti.

Portakalların yanında küçük karekodların olacağını aktaran Soylu, karekoda girildiğinde Finike portakalının özelliği, niteliği, cinsi, hangi şartlarda yetiştirildiği, hangi bölgeye ait olduğu ile ilgili tüm bilgiye ulaşılacağını sözlerine ekledi.

BTM'den yapılan açıklamaya göre, girişimcilik ekosisteminin gelişimine katkı sunan merkez, girişimcilerini Türkiye'de ve dünyanın farklı ülkelerinde düzenlenen fuar, zirve ve organizasyonlarla buluşturmaya devam ediyor.

BTM TEKMER ile Emlak Konut GYO işbirliğinde hayata geçirilen COP31 Yeşil Teknoloji Hızlandırma Programı ile 10 yeşil teknoloji girişimi iklim zirvesi COP31'e katılacak. KOSGEB Hızlandırma Destek Programı kapsamında desteklenen proje, üç ay boyunca 10 girişimi bir araya getirecek.

İklim teknolojileri, enerji verimliliği, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir yapı malzemeleri, su ve karbon yönetimi ile akıllı şehir çözümleri alanlarında çalışan girişimler, program kapsamında geliştirdikleri teknolojileri uluslararası platformda tanıtma fırsatı bulacak.

Programla girişimlerin küresel iklim gündeminin önemli aktörleriyle buluşmaları, yeni işbirlikleri geliştirmeleri ve çözümlerini uluslararası pazarlara taşıyabilecek bağlantılar kurmaları hedefleniyor.

- 10 girişim, çevresel sorunlara teknolojik çözümler sunuyor

COP31 Yeşil Teknoloji Hızlandırma Programı'na katılacak 10 girişim, çevresel sorunlara teknoloji odaklı çözümler geliştiriyor.

'ALGBIO', sanayi tesisleri ve veri merkezlerinin atık sularını mikroalglerle arıtırken aynı sistemde bacalardan çıkan karbondioksiti yakalayarak biyokütleye dönüştürüyor. Bir diğer girişim 'ALL Smart Waste' de yapay zeka ve nesnelerin interneti (IoT) destekli akıllı atık yönetimi çözümleriyle belediyelerin atık toplama rotalarını optimize ediyor. Sahada 2 bin 500'ü aşkın sensörle 10'dan fazla kamu kurumuna hizmet veren girişim, yakıt tüketimini ve karbon salımını azaltmayı hedefliyor.

'Chitolastic', deniz ürünü atıkları ve fungal biyokütleden çevre dostu yöntemlerle elde ettiği kitosanı, doğada çözünebilen biyoplastik ham maddesine dönüştürüyor. 'Ecologica Sustainability' de geliştirdiği Karbon Yönetimi Platformu ile şirketlerin emisyonlarını izleme, raporlama ve azaltma süreçlerini dijitalleştiriyor. Girişim ayrıca sürdürülebilirlik danışmanlığı, karbon ayak izi hesaplama ve yeşil sertifika hizmetleri sunuyor.

Binalarda enerji ve kaynak verimliliğine odaklanan 'Fan Morph', doğadan ilham alan kinetik cephe modülüyle güneş, rüzgar ve yağmur koşullarına göre kendini ayarlayarak doğal havalandırma ve gölgeleme sağlıyor. 'G&D Soğutma', sanayi tesislerinde ortaya çıkan atık ısıyı adsorpsiyon teknolojisiyle soğutmaya dönüştürürken yapay zeka tabanlı yazılımıyla enerji tüketimini azaltmayı amaçlıyor. 'Gristek' ise lavabolardan gelen gri suyu yerinde arıtarak tuvalet rezervuarlarında ve temizlikte yeniden kullanılmasını sağlayan akıllı bir sistem geliştiriyor.

'Harcy', pet şişe atıklarını binalarda kullanılabilen ısı ve ses yalıtım levhalarına dönüştürüyor. 'Vegg Foods' da nohut işlemede ortaya çıkan nohut kırığını fermantasyonla fonksiyonel gıdalara kazandırırken bitki bazlı yumurta alternatifi Aquafaba+ gibi ürünler geliştiriyor. 'Tigerwood' ise atık içecek kartonlarını inşaat ve kaplama sektöründe kullanılabilen kompozit panellere dönüştürerek geri dönüşümü zor ambalaj atıklarına yeni bir kullanım alanı açıyor.

BTM, bu programla yeşil teknoloji alanında çalışan girişimlerin uluslararası görünürlüğünü artırmayı, geliştirdikleri çözümlerin yeni pazarlara ulaşmasını ve Türkiye'nin iklim teknolojileri ekosisteminin küresel bağlantılarını güçlendirmeyi amaçlıyor.

- 'Amacımız girişimlerimizin buradan somut işbirlikleri ve yatırımlarla dönmesi'

Açıklamada görüşlerine yer verilen BTM Genel Müdürü Önder Kul, girişimcilerin gelişiminde uluslararası organizasyonlara katılımın önemli bir rol oynadığını belirterek, şu ifadeleri kullandı:

'Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı COP31, iklim teknolojileri alanında çalışan girişimlerimiz için dünyaya açılan önemli bir kapı. Emlak Konut GYO işbirliğiyle hayata geçirdiğimiz COP31 Yeşil Teknoloji Hızlandırma Programı kapsamındaki 10 girişimimiz, Antalya'da sürdürülebilirlik çözümlerini yatırımcılar, kurumlar ve küresel paydaşlarla buluşturacak. BTM olarak yıl boyunca hem Türkiye'deki hem de dünyanın dört bir yanındaki fuar ve zirveleri yakından takip ediyor, girişimcilerimizi bu platformlarda doğru pazar ve doğru ortaklarla tanıştırıyoruz. Amacımız, Türkiye'de geliştirilen teknolojilerin küresel ölçekte karşılık bulması ve girişimlerimizin buradan somut işbirlikleri ve yatırımlarla dönmesi.'

Kentte 1933 yılında 'Muslu Mustafa' lakaplı Mustafa Anaç tarafından başlatılan piyazcılık geleneği, oğlu Sami Anaç'a, ardından torunu Recep Anaç'a aktarıldı.

Babasından devraldığı mesleği 1980'den bu yana 'Piyazcı Sami' adlı dükkanda sürdüren Recep Anaç, dedesinden miras kalan lezzeti yerli ve yabancı müşterilerine sunuyor.

Bursa Eğitim Enstitüsü Fen Bilimleri Bölümü'nden mezun olduktan sonra bir süre öğretmenlik yapan Anaç, babasının isteği üzerine aile mesleğine yöneldi.

Anaç, AA muhabirine, yaklaşık 46 yıldır piyaz hazırladığını, üç kuşaktır devam eden geleneği yaşatmanın kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını söyledi.

Eski eşyalarla geçmişin izlerinin korunduğu dükkanın yalnızca yemek sunulan bir mekan olmadığını ifade eden Anaç, buranın Antalya'nın yemek kültürünü yansıtan hafıza niteliği taşıdığını anlattı.

- Antalya piyazını tahin sosu farklılaştırıyor

Antalya usulü piyazın en önemli özelliğinin tahin sosu olduğunu belirten Anaç, lezzetin hazırlanmasında fasulyenin pişirilme yönteminin ve sosun kıvamının önemli olduğunu dile getirdi.

Piyazın fasulye, domates, yumurta, maydanoz, sirke ve yağla hazırlandığını anlatan Anaç, dedesinden öğrendiği tahin sosunun yemeğe kendine özgü lezzetini verdiğini söyledi.

Piyazın hazırlanışında aileden gelen bazı püf noktalarının bulunduğuna dikkati çeken Anaç, 'Bizim burada iki üç tane özel meslek sırrımız var ancak bunlar kesinlikle katkı maddesi değil. Tamamen katkısız yapıyoruz. Fasulyenin ateşte pişirilme yöntemi ile hazırlanan tahin sosunun kıvamı ve tadı ustalık isteyen konular.' dedi.

Antalya'ya gelen ziyaretçilere piyaz siparişi verirken özellikle tahinli piyaz istemelerini tavsiye eden Anaç, her yörede farklı hazırlanan piyazın kentte tahin sosuyla özdeşleştiğini belirtti.

Tahinli piyazın yerli ve yabancı ziyaretçilerden ilgi gördüğünü anlatan Anaç, lezzeti ilk kez deneyen turistlerin genellikle olumlu tepkiler verdiklerini söyledi.

Bazı ziyaretçilerin tahin tadını farklı bulabildiklerini ancak genel olarak yemeğin beğenildiğini ifade eden Anaç, müşterilerin deneyimlerini yorumlarıyla da paylaştığını anlattı.

Aile mesleğini gelecek kuşaklara aktarmak istediğini dile getiren Anaç, dedesinden ve babasından öğrendiği geleneksel lezzeti aynı özenle hazırlamayı sürdürdüğünü sözlerine ekledi.

Türkiye'nin farklı illerinde yaşayan kalp nakli hastaları, kendilerine yeni bir hayat sunan Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde bir araya gelerek nakil sürecinde yaşadıkları deneyimleri paylaşıyor.

'Sevgimiz kalpten geliyor' sloganıyla buluşan grup üyeleri, 3-9 Kasım Organ ve Doku Bağışı Haftası kapsamında nakillerini gerçekleştiren Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ömer Bayezid ile bir araya geldi.

Nakil sonrasında yeniden sağlığına kavuşan hastalar, yaşamlarındaki değişimi anlatarak organ bağışının daha fazla kişiye ulaşması için çağrıda bulundu.

- 2,5 yıl kalp nakli bekledi

Mali müşavir Öznur Günal, AA muhabirine, 2 Ekim 2025'te gerçekleştirilen kalp nakliyle yeniden hayata tutunduğunu söyledi.

Yaklaşık 2008'den bu yana kardiyomiyopati hastalığı nedeniyle kalp pili kullandığını belirten Günal, uzun yıllar tedavi gördüğünü, 2023'te yapay kalp destek cihazı takıldığını ve yaklaşık 2,5 yıl nakil beklediğini anlattı.

Bir gece aldığı telefonla hayatının değiştiğini ifade eden Günal, 'Gerçekten bu konuda duyarlı bir ailenin vermiş olduğu umut ışığıyla hayatım adeta yeniden başladı. Hayata yeniden tutunmak, her an her şey olabilecek korkusundan sıyrılıp tekrar sosyalleşmek, insanların içine karışmak çok güzel bir duygu.' dedi.

Kendisinin nakil sayesinde yaşama tutunmasını sağlayan donör ailesine minnettar olduğunu ifade eden Günal, bağışlanan organlarla 5 kişinin hayatına dokunulduğunu, donör ve ailesini unutmadığını dile getirdi.

Nakil sonrasında diğer hastalarla bir araya geldiklerini anlatan Günal, organ bağışının önemini daha fazla kişiye duyurmak istediklerini belirtti.

- Evlilik yıl dönümünde kalp nakli oldu

Kalp naklinin üzerinden 16 yıl geçen Mehtap Kaya da 41 yaşındayken gerçekleştirilen nakille sağlığına kavuştuğunu söyledi.

Kaya, nakil için 4 ay beklediğini belirterek, 'Evlilik yıl dönümümüzde kalp nakli oldum. Bağışlayan aileye her zaman minnettarım. Onlara yeniden başsağlığı diliyorum. Nakil beklerken organ bağışının önemini daha iyi anladım. Bu konuda herkesin duyarlı olmasını istiyorum.' diye konuştu.

Nakil olan hastalarla iletişimlerini sürdürdüklerini anlatan Kaya, sosyal medya grupları aracılığıyla haberleştiklerini, her yıl düzenlenen kahvaltı ve etkinliklerde hastalar, hekimler ve sağlık çalışanlarıyla buluştuklarını kaydetti.

- 'Bağışlanan 14'üncü kalp bana nasip oldu'

Konya'da yaşayan Mehmet Ali Aytekin, 16 yıl önce Akdeniz Üniversitesi'nde kalp nakli olduğunu, bu süreçte 2,5 yıl hastanede beklediğini söyledi.

Beklediği dönemde 13 kez uygun kalp bulunduğunu ancak çeşitli nedenlerle naklin gerçekleşmediğini belirten Aytekin, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Hastanede beklediğim süreçte bağışlanan 14'üncü kalp bana nasip oldu. Sağlığımıza kavuştuktan sonra kenara çekilmedik. 'Birbirimizin dilinden en iyi biz anlarız' diyerek diğer nakilli hastalarla irtibata geçtik. Aynı süreçleri yaşadığımız için birbirimize destek oluyoruz. Nakil olan biri olduğunda ailemize bir kişi daha katılmış gibi seviniyoruz. Bekleyen hastaların nakil olması için herkesi organ bağışına davet ediyorum.'

Prof. Dr. Ömer Bayezid ise nakil yaptığı hastaları sağlıklı ve mutlu görmekten büyük mutluluk duyduğunu söyledi.

Nakil olan hastalarla zaman içinde güçlü bir bağ kurduklarını belirten Bayezid, hastaların kendi aralarında organizasyonlar düzenleyerek hekimleri ve sağlık çalışanlarını da bu buluşmalara davet ettiğini ifade etti.

Bayezid, bu buluşmalar sayesinde hastalarla yıllardır iletişimlerini sürdürdüklerini kaydetti.

Kültür ve Turizm Bakanlığınca organize edilen festivalin ilk gününde Ramazanoğlu Kültür Merkezi'nde Duşan Kovaçeviç'in kaleme aldığı 'Ocak'ta Bahar' adlı tiyatro oyunu sahnelendi.

Adana İl Halk Kütüphanesi'nde Hilal Karabay'ın moderatörlüğünde düzenlenen 'Onu Sevdiğim Zamanlar' başlıklı söyleşide de yazar Kemal Varol, okurlarla bir araya geldi.

Adana Müze Kompleksi Arkeoloji Müzesi Geçici Sergi Salonu'nda gerçekleştirilen 'Yaşayan Miras Söyleşisi: Anadolu Mutfak Kültürü' programında geleneksel yemek kültürünün kuşaktan kuşağa aktarılması konusu ele alındı, aynı alanda yapılan Kilim Dokuma Atölyesi'nde ise katılımcılara Türk dokuma geleneğinin geçmişi anlatıldı.

- Kentin tarihi ve kültürel güzelliklerini fotoğrafladılar

Kompleksin meydanında organize edilen 'FotoMaraton Adana' ve 'FotoMaraton Çocuk' etkinliklerinde katılımcılar, kentin tarihi ve kültürel güzelliklerini fotoğrafladı.

Festivalin ilk gününde yönetmenlik, oyunculuk, yaratıcı yazarlık, drama, kukla yapımı ve film okuma alanlarında da atölyeler yapıldı.

Kentte 15 Kasım'a kadar sürecek festival kapsamında Türkiye Sinema ve Audiovisuel Kültür Vakfınca düzenlenen 22. TÜRSAK Çocuk Filmleri Festivali de 11 Kasım'a kadar ücretsiz film gösterimleri ve çeşitli atölyelerle çocukları sinemayla buluşturacak.

Bakan Bak ve beraberindekiler, startın ardından 6 kilometrelik COP31 Farkındalık Sürüşü'ne katıldı.

Bak, Belek Turizm Merkezi'ndeki The Land of Legends Mall'da yer alan başlangıç noktasında gazetecilere yaptığı açıklamada, organizasyona 44 ülkeden 960'ın üzerinde sporcunun katıldığını söyledi.

Bisiklet gibi sporlarla çevre duyarlılığını arttırmak istediklerini belirten Bak, temiz bir çevre için bisiklet sporunun önemine dikkati çekti.

Bak, bisikletin spor turizminin gelişmesi açısından da önemli olduğunu vurgulayarak sözlerini şöyle sürdürdü:

'Bakanlık olarak spor turizmine çok önem veriyoruz, geliştirmek için çalışıyoruz. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile beraber spor turizminin ülkemizde gelişmesi için, yayılması için ve pek çok aktivitenin gerçekleşmesi için çaba harcıyoruz. Bisiklet Federasyonumuz bu noktada hem Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu'nu organize ediyor hem de dağ bisikletinde, velodrom yarışında olsun, diğer yol yarışlarında olsun pek çok bisiklet organizasyonunu ülkemizde gerçekleştiriyoruz. Bisiklet Federasyonumuzun bu yöndeki çalışmaları önemli. Özellikle Antalya, spor turizminde öne çıkmış bir şehir. Burada yılda 2 binin üzerinde futbol takımı kamp yapıyor. Bisiklet, basketbol, voleybol takımları, diğer branşların takımları Antalya'ya geliyor. Antalya bu noktada hem yatak hem de spor tesisi anlamında yeterli kapasiteye sahip.'

Dünya çapında önemli bir organizasyon olan COP31'e Bakanlık olarak destek verdiklerini kaydeden Bak, COP31 gönüllülerinin büyük bir kısmının gençlerden oluştuğuna işaret etti.

Antalya'yı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde gerçekleştirilecek COP31'de yoğun bir gündem beklediğini dile getiren Bak, 'Türkiye büyük organizasyonları başarıyla gerçekleştiriyor. NATO Zirvesi'ni gerçekleştirdik. Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'ni gerçekleştirdik. Önümüzdeki hafta yoğun bir gündemle beraber Antalya'da dünyanın dört bir yanından devlet başkanları, hükümet başkanları, bakanlar olacak. Biz de gençlerimizle beraber burada hem gönüllülük esasında hem de diğer aktivitelerle beraber oturumlarda yer alacağız.' diye konuştu.

- 'Yüzmeden atletizme kadar pek çok organizasyonu başarıyla gerçekleştiriyoruz'

Türkiye'nin uluslararası spor organizasyonlarına ev sahipliği yapma kapasitesine sahip olduğunu vurgulayan Bakan Bak, 'Bu noktada da bu organizasyon da bizim için önemli. Biliyorsunuz 2027'de Avrupa Oyunları'nı İstanbul'da gerçekleştireceğiz. 2032 Avrupa Futbol Şampiyonası'nı gerçekleştireceğiz. Yüzmeden atletizme kadar pek çok organizasyonu başarıyla gerçekleştiriyoruz. Bu kapasitemiz var. Ülkemizdeki organizasyon şirketleri de bu işte tecrübeliler, başarılılar. Ulaşım kolay, lojistik kolay. Direkt uçuşların olduğu bir Antalya var. Yine İstanbul Havalimanımız var. Türk Hava Yolları pek çok destinasyona uçtuğu için de tercih ediliyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Bak, işe giderken vatandaşları bisiklet sürmeye, hafta sonları çocuklarıyla beraber bisiklet sürmeye, bisikletin keyfini almaya davet ettiklerini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

'Biz dünyanın yemyeşil olmasını istiyoruz. Denizlerin, suların benim gözlerim gibi mavi olmasını istiyoruz. O yüzden gelecek nesillere güzel bir dünya bırakmak için çalışıyoruz. Yine Emine Erdoğan hanımefendinin öncülüğünü yaptığı Sıfır Atık İnisiyatifi tüm dünyada kabul gördü. Birleşmiş Milletler de kabul gördü. Bunu da tüm gençlerimizle beraber ülkeye yaymaya çalışıyoruz. Bu çevre hepimize lazım.'

Bitki Bazlı Gıdalar Derneği (BİTKİDEN) Yönetim Kurulu Başkanı ve gıda mühendisi Ebru Akdağ, AA muhabirine, dünya genelinde gıda sistemlerinin dönüşümüyle bitki bazlı ürünlere yönelik talebin arttığını belirterek, Türkiye'nin sahip olduğu bitkisel çeşitlilik, üretim kapasitesi ve coğrafi konumuyla bu alanda önemli bir üretim ve ihracat merkezi olabileceğini söyledi.

Bitki bazlı gıdaların geniş bir ürün grubunu kapsadığını ifade eden Akdağ, baklagiller, bitkisel ürünlerden elde edilen fonksiyonel gıdalar ile et ve süt ürünlerine alternatif olarak geliştirilen bitkisel protein ürünlerinin bu kategori içerisinde yer aldığını dile getirdi.

Akdağ, bitki bazlı gıdaların hayvansal ürünlere rakip olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, bu ürünlerin hayvansal gıdalarla birlikte gelişebilecek bir alan olduğunu aktardı.

Tüketicilerin hayvansal proteinleri tamamen beslenme düzeninden çıkarmadan bitkisel gıdalara daha fazla yer vermesinin 'fleksitaryen beslenme' olarak adlandırıldığını belirten Akdağ, sağlık, tat ve çevresel kaygıların tüketicileri bitkisel ürünlere yönelten başlıca unsurlar arasında bulunduğunu kaydetti.

Bitki Bazlı Gıdalar Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Akdağ, şöyle devam etti:

'Bu alanda dünya pazarı bir dönem çok hızlı şekilde büyüdü. 2015'ten 2025'e kadar geçen 10 yıllık süreçte et ürünleri alternatiflerinin satışları 3 katına çıktı. Bugün küresel bazda baktığımızda 238 milyar dolarlık bir hacimden bahsediyoruz.

2026 için tahmin edilen rakam 256 milyar dolar ve 2034'e geldiğimizde ise küresel hacmin 491 milyar dolara yükselmesi bekleniyor. Bu tabii geniş anlamda anlattığımız bitkisel ürünler, yani bunun içerisinde her türlü bitkisel alternatifler var ama sadece et ve süt alternatiflerine baktığımız zaman da küresel pazar 29 milyar dolarlık bir hacme sahip.'

- Türkiye'de pazarın 2034'e kadar 2 katına çıkması öngörülüyor

Türkiye'de bitkisel ürün pazarının yaklaşık 190 milyon dolar büyüklüğünde olduğuna ilişkin tahminlerin bulunduğunu ifade eden Akdağ, Türkiye'de de pazarın küresel eğilime paralel olarak büyümesinin beklendiğini söyledi.

Akdağ, 'Tahminlere baktığımız zaman 2034'e geldiğimizde bugünün 2 katına çıkmasını beklediğimiz bir pazardan bahsediyoruz.' ifadesini kullandı.

Türkiye'nin bu alanda önemli avantajlara sahip olduğuna dikkati çeken Ebru Akdağ, bitkisel ürünlerin Türkiye ve bölge mutfağı açısından yeni bir kavram olmadığını belirtti.

Baklagiller, nohut, mercimek ve zeytinyağlıların Türkiye'nin geleneksel beslenme kültürünün önemli parçaları olduğunu ifade eden Akdağ, Türkiye'nin bu ürünlerin üretimi ve işlenmesinde güçlü bir konumda bulunduğunu söyledi.

Akdağ, Türkiye'de yaklaşık 12 bin bitki türünün bulunduğunu ve bunların 4 bininin endemik olduğunu belirterek, bu çeşitliliğin yeni fonksiyonel ve katma değerli ürünlerin geliştirilmesi açısından önemli bir potansiyel sunduğunu dile getirdi.

Türkiye'de bitkisel alternatifler arasında en fazla ilgi gören ürünlerin başında bitkisel içeceklerin geldiğini anlatan Akdağ, soya ve badem gibi ürünlerden elde edilen içeceklerin hem doğrudan tüketimde hem de kahve tüketiminde yaygınlaşmaya başladığını söyledi.

Akdağ, sektörün geleceğinin yalnızca hayvansal ürünlerin birebir alternatiflerini üretmekten geçmediğini vurgulayarak, bitkisel ve hayvansal proteinlerin bir arada kullanıldığı hibrit ürünlerin de önem kazanacağını kaydetti.

Türkiye'de nohut ve diğer baklagillerden geliştirilen ürünlerin öne çıktığını belirten Akdağ, bitkisel krema ve yoğurt benzeri ürünlerin de hızla gelişen kategoriler arasında yer aldığını ifade etti.

- Üretim arttıkça fiyatların düşmesi bekleniyor

Ebru Akdağ, et ve süt ürünlerine alternatif bitkisel ürünlerin halen bazı ürün gruplarında daha yüksek fiyatlı olduğuna işaret ederek, üretim ve talebin artmasıyla ölçek ekonomisinin devreye gireceğini söyledi.

Akdağ, '10 yıl öncesiyle kıyasladığımızda fiyatların oldukça düştüğünü görebiliriz. Bir yandan üretimin artması, bir yandan talebin artmasıyla beraber bu ürünlerin fiyatı daha da düşecektir.' değerlendirmesinde bulundu.

Gelecek dönemde bazı bitkisel ürünlerin hayvansal alternatiflerinden daha düşük fiyatlı hale gelebileceğini belirten Akdağ, sektörün kalıcı bir pazara dönüştüğünü ifade etti.

Akdağ, Almanya'nın bitki bazlı gıdalarda Avrupa'nın en büyük pazarı olduğuna işaret ederek, Fransa ve Hollanda'nın da sektör yatırımlarıyla öne çıkan ülkeler arasında yer aldığını söyledi.

Danimarka'nın 2023 yılında dünyanın ilk ulusal bitkisel gıda eylem planını ortaya koyduğunu hatırlatan Akdağ, bitkisel üretimin çiftçiler için yeni gelir ve ihracat imkanları oluşturduğunu kaydetti.

Akdağ, Hollanda'da da 60 kuruluşun bir araya gelerek hükümetten ulusal bir bitkisel eylem planı talep ettiğini aktararak, bu tür planların çiftçi, sanayici, kamu ve düzenleyici kurumları aynı hedef doğrultusunda buluşturduğunu söyledi.

- 'Türkiye olarak bitkisel eylem planını ortaya koymaya ihtiyacımız var'

Bitki Bazlı Gıdalar Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Akdağ, Türkiye'nin de öncelikle pazarın büyüklüğünü ve potansiyelini daha kapsamlı şekilde ölçmesi gerektiğini ardından üretim, AR-GE ve ihracat odaklı bir bitkisel eylem planı oluşturulabileceğini dile getirdi.

Akdağ, 'Bizim de Türkiye olarak önce bunu ölçümlemeye ve ardından bir bitkisel eylem planını ortaya koymaya ihtiyacımız var.' dedi.

Bitkisel ve fonksiyonel ürünlerin özellikle yeni girişimler için önemli fırsatlar sunduğunu belirten Akdağ, geçmişte büyük şirketlerin ağırlıkta olduğu yatırımlarda startupların ve küçük üreticilerin de giderek daha fazla rol üstlenmeye başladığını söyledi.

Akdağ, Türkiye'deki gıda sektöründe de bu alana yönelik AR-GE çalışmalarının bulunduğunu ifade ederek, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne ve diğer ülkelere ihracat açısından avantajlı bir konumda olduğunu kaydetti.

Türkiye'de bitki bazlı süt ürünü alternatifleri üreten ve bunları ihraç eden yerli firmaların bulunduğunu belirten Akdağ, söz konusu ürünlerin yalnızca Avrupa'ya değil, ABD ve Uzak Doğu pazarlarına da gönderildiğini aktardı.

Türkiye'nin bitki bazlı gıda ihracatını artırabilmesi için ham maddelerini daha fazla katma değerli ürüne dönüştürmesi gerektiğini belirten Ebru Akdağ, özellikle AR-GE ve inovasyon yatırımlarının önem taşıdığını vurguladı.

Akdağ, Avrupa Birliği'nin yağlı tohumlar ve protein bitkilerinden elde ettiği proteinin yalnızca yaklaşık 4'te 1'ini kendi üretimiyle karşıladığını ifade ederek, Türkiye'nin coğrafi yakınlığı ve üretim potansiyeli sayesinde önemli bir tedarikçi olabileceğini söyledi.

Soya gibi ithalata dayalı ham maddelerin yerine Türkiye'nin kendi bitkisel kaynaklarından yeni ürünler geliştirmesi gerektiğini belirten Akdağ, 'Bizim daha çalışılmamış, bilinmemiş bir sürü bitkisel kaynağımız var. Dolayısıyla bunlardan bambaşka fonksiyonlarda, çok iyi tada sahip ürünler yaratabiliriz. Kendi ürünümüzü oluşturabiliriz.' diye konuştu.

Akdağ, Türkiye'nin sahip olduğu 12 bin bitki türü, 4 bin endemik türü, genç üretim tesisleri ve üniversitelerde yürütülen çalışmaların önemli avantajlar sunduğunu bildirerek, bu potansiyelin doğru stratejilerle ekonomik değere dönüştürülebileceğini vurguladı.

Ebru Akdağ, 'Bunları gerçek hayata dönüştürebilirsek Türkiye bu konuda gerçekten bir yıldız olabilir diye inanıyorum.' ifadelerini kullandı.

Küresel bitki bazlı gıda sektöründe dönemsel dalgalanmalar yaşansa da uzun vadeli büyüme eğiliminin devam ettiğini belirten Akdağ, Avrupa'daki yatırımların sürdüğünü ve Türkiye pazarının da gelecek yıllarda önemli ölçüde büyümesinin beklendiğini kaydetti.

Tamura, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, 2024'te iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yılının kutlandığını anımsatarak, COP31'in iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir işbirliği döneminin başlangıcı olabileceğini ifade etti.

İklim değişikliğiyle mücadelede somut adımların önemine dikkati çeken Tamura, şöyle devam etti:

'Türkiye hükümetinin COP31'i taahhütlerin uygulama aşamasına dönüştürme yaklaşımına tamamen katılıyoruz. Verdiğimiz sözleri ve önemli gördüğümüz taahhütleri hayata geçirmek istiyoruz. İklim değişikliğiyle mücadelede ortak bir hedefe sahibiz ancak ülkelerin ekonomik ve coğrafi koşulları farklılık gösteriyor. Bu nedenle hedefe ulaşmak için farklı yollar izlenebilir.'

- Enerji güvenliği ortak öncelik

Tamura, Türkiye ve Japonya'nın enerji kaynaklarında dışa bağımlılık açısından benzer zorluklar yaşadığını, enerji güvenliği ve sürdürülebilir arzın iki ülkenin ortak öncelikleri olduğunu söyledi.

Her iki ülkenin de enerji üretimi, iletimi ve depolanmasında verimliliği artırmaya çalıştığını anlatan Tamura, Türkiye'nin hidroelektrik, rüzgar ve güneş enerjisi alanlarında önemli potansiyele sahip olduğunu dile getirdi.

Tamura, 'Enerji dönüşümünün farklı aşamalarında Türk ve Japon şirketleri arasında önemli işbirliği imkanları bulunuyor. Japonya ve Türkiye arasında enerji verimliliği, depolama teknolojileri ve yenilenebilir enerji teknolojileri, işbirliği imkanı bulunan alanlar olarak öne çıkıyor.' diye konuştu.

Japon şirketlerinin Türkiye'deki faaliyetlerine de değinen Tamura, Hitachi Energy'nin Kocaeli'de 60 yıldan fazladır faaliyet gösterdiğini ve elektrik iletim ekipmanları üretimini gerçekleştirdiğini kaydetti.

Tamura, söz konusu ekipmanların Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik şebekesine entegrasyonu ve şebeke istikrarı açısından önem taşıdığına işaret ederek, Türk ve Japon şirketleri arasındaki ortak çalışmaların enerji dönüşümüne katkı sağlayacağını aktardı.

- Türk ve Japon şirketlerinden üçüncü ülkelerde ortaklık fırsatı

İki ülke arasındaki enerji ilişkilerinin kurumsal bir çerçevede geliştirilmesi amacıyla 2024'te Türkiye-Japonya Enerji Forumu'nun oluşturulmasına yönelik mutabakat zaptı imzalandığını belirten Tamura, forumun enerji verimliliği ve enerji güvenliği alanlarında daha somut işbirliklerinin geliştirilmesi açısından önemli olduğunu söyledi.

Tamura, Japonya ile Türkiye arasında hükümet bağlantılı finans kuruluşlarını da kapsayan işbirliği mekanizmalarının oluşturulduğuna dikkati çekerek, şöyle konuştu:

'İki ülke arasında özel sektörlerin ortak projeler geliştirmesi teşvik edildi. Bu kapsamda Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA), Japonya Uluslararası İşbirliği Bankası (JBIC) ve Eximbank gibi finans kuruluşlarının işbirliğini kolaylaştıracak finansman araçları olarak değerlendiriliyor. Hükümetler şirketler arasındaki ortaklıkları desteklemeye çalışıyor. Günün sonunda bu alandaki sonuçlarda gerçek farkı yaratan özel şirketlerdir. Hükümet olarak özel şirketler arasındaki işbirliğini kolaylaştırmak için elimizden geleni yapacağız.'

Tamura, enerji işbirliğinin iki ülkeyle sınırlı kalmayarak üçüncü ülkelerde geliştirilecek ortak projelerle genişletilmesinin de önemli fırsatlar sunacağını belirtti.

Türk şirketlerinin Orta Doğu, Afrika, Orta Asya ve Avrupa'da aktif faaliyet gösterdiğini anlatan Tamura, Türkiye'nin ekonomik faaliyetler açısından stratejik merkez konumunda bulunduğunu ifade etti.

Tamura, Japon şirketlerinin, Türk firmaların bölgesel deneyimi ve girişimcilik kapasitesiyle bir araya gelerek özellikle Orta Asya'da enerji güvenliği, enerji verimliliği ve iklim değişikliğiyle mücadele alanlarında ortak çalışmalar yürütebileceğini kaydetti.

- Japonya, COP31'de enerji teknolojilerini tanıtacak

Hidrojenin iki ülke arasındaki enerji işbirliğinde öne çıkan alanlardan biri olduğunu ifade eden Tamura, Japonya'nın bu alandaki teknolojilerin geliştirilmesine önemli kaynak ayırdığını söyledi.

Tamura, hidrojenin yanı sıra amonyak, nükleer enerji ve yenilenebilir enerji kaynaklarının iklim değişikliğiyle mücadelede farklı çözüm yolları sunduğunu belirterek, fosil yakıtların da mevcut süreçte daha verimli kullanılması gerektiğini dile getirdi.

Hidrojen teknolojilerinin geliştirilmesinin zaman alabileceğini ancak bu alanın enerji depolama, taşımacılık ve kullanım bakımından önemli potansiyel taşıdığını vurgulayan Tamura, Japon şirketlerinin bu alandaki yatırımlarının enerji güvenliği ve iklim hedeflerine katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Tamura, çok sayıda Japon şirketinin COP31'e katılmasının beklendiğinin ve zirvede Japonya Pavilyonu kurulacağının da bilgisini verdi.

Pavilyonda büyük Japon şirketlerinin iklim değişikliği ve enerji sorunlarına yönelik geliştirdikleri çeşitli teknolojileri sergileyeceğini belirten Tamura, bunun Türk ve Japon paydaşların görüş alışverişinde bulunması ve yeni işbirliği imkanlarını değerlendirmesi açısından önemli bir platform olacağını sözlerine ekledi.

Depremlerde zarar gören altyapı ve üstyapı sistemleri yenilenirken enkaz atıklarının geri dönüştürülmesine, atık suların arıtılmasına ve evsel atıklardan enerji üretilmesine yönelik projeler hayata geçiriliyor.

Kentte ayrıca güneş enerjisi santrali (GES) yatırımlarıyla yenilenebilir enerji kullanımının artırılması, Malik Ejder mevkisinde oluşturulan 75 dönümlük Karbon Yutak Alanı'nda yürütülen ağaçlandırma çalışmalarıyla da karbon salımının azaltılması amaçlanıyor.

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Serdar Atalar, AA muhabirine, deprem sonrası yeniden inşa sürecini yalnızca hasarlı yapıların yenilenmesi olarak görmediklerini, kentin geleceğini çevreye duyarlı ve kaynakları verimli kullanan bir anlayışla planladıklarını söyledi.

- Deprem sonrası çevre yatırımları 20 milyar lirayı aştı

Yeniden yapılanma sürecinde kenti geleceğe daha güçlü hazırlamayı hedeflediklerini belirten Atalar, 'Bizim için yeniden yapılanma süreci, hasar gören yapıların ötesinde, gelecek nesillere daha temiz, daha sağlıklı ve daha yaşanabilir bir şehir bırakma sorumluluğunu da taşıyor. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın tensipleri ve öz kaynaklarımızla 20 milyar liranın üzerinde yatırım gerçekleştirdik.' dedi.

Depremin ardından kent genelinde yaklaşık 2 bin 300 kilometre içme suyu, kanalizasyon ve yağmur suyu hattı çalışması yürütüldüğünü ifade eden Atalar, şöyle konuştu:

'Şehrimizde 20 yılda yapılacak altyapı yenilemesini 2 yılda tamamlama hedefiyle çalışmalarımızda sona yaklaştık. Bu doğrultuda geri dönüşüm, katı atık yönetimi, atık su arıtma, yenilenebilir enerji, karbon yutak alanları ve yeşil alan yatırımlarımızı eş zamanlı olarak sürdürüyoruz.'

- 210 bin metreküp enkaz atığı ekonomiye kazandırıldı

Depremlerin ardından ortaya çıkan enkaz atıklarının çevreye zarar vermeden değerlendirilmesi amacıyla Karacasu'da günlük 4 bin ton kapasiteli geri dönüşüm tesisinin hizmete alındığına değinen Atalar, 'Enkaz atıklarının geri dönüşümü, deprem sonrasında karşı karşıya kaldığımız en önemli çevresel meselelerden biriydi. Tesisimizde şu ana kadar toplam 210 bin metreküp enkaz atığı ekonomiye kazandırıldı. Elbistan'da kurulumunu sürdürdüğümüz yaklaşık 100 milyon TL yatırım bedelli yeni tesisimizle bu kapasiteyi daha da genişleteceğiz.' ifadelerini kullandı.

İlçelerin tamamında hayata geçirilen ileri biyolojik atık su arıtma tesisleriyle evsel atık suların modern yöntemlerle arıtıldığını belirten Atalar, bu yatırımların çevre sağlığı açısından önem taşıdığını kaydetti.

- GES ile 4 milyon lira enerji tasarrufu sağlanıyor

Yenilenebilir enerji yatırımlarıyla çevresel kazanımların yanı sıra ekonomik tasarruf da sağladıklarını vurgulayan Atalar, 'Pazarcık Karabıyıklı'da hizmete aldığımız 6 megavat kurulu güce sahip Güneş Enerji Santralimiz, aylık ortalama 1 milyon kilovatsaat temiz enerji üretiyor. Bu miktar yaklaşık 5 bin hanenin bir aylık elektrik tüketimine eş değer. Santralimiz, belediyemizin enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 60'ını karşılarken aylık yaklaşık 4 milyon lira enerji tasarrufu da sağlıyor.' diye konuştu.

Kuzey İlçeleri Entegre Katı Atık Tesisi'nde günlük 250 ton evsel atığın ayrıştırıldığını belirten Atalar, temel hedeflerinin evsel atıkları sorun olmaktan çıkararak su kaynaklarını korumak ve temiz enerji üretimini artırmak olduğunu ifade etti.

- Elektrikli otobüslerle yeşil ulaşım hedefi

Kentte çevreci ulaşım uygulamalarının da devreye alındığını bildiren Atalar, tam elektrikli otobüslerin hizmete girmesiyle toplu ulaşımda dönüşümün başladığını belirtti.

Hibrit araçlarla toplu taşıma filosunun daha çevreci hale getirildiğini anlatan Atalar, şehir merkezinde iki noktada kurulan elektrikli araç şarj istasyonlarının da kullanıma sunulduğunu kaydetti.

Atalar, toplam 400 kilovat enerji kapasitesine ve 12 araçlık ultra hızlı şarj imkanına sahip istasyonlarla elektrikli araç kullanımının yaygınlaşmasına katkı sağladıklarını belirterek, gelecek dönemde yeşil koridorlar, yeni park ve yaşam alanları ile enerji verimliliği yüksek belediye tesisleri oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

Antalya'da düzenlenecek COP31 toplantısında ortaya konulacak küresel iklim hedeflerinin yerel ölçekte uygulanmasının önemine değinen Atalar, Büyükşehir Belediyesinin Kahramanmaraş'ı gelecek nesillere daha yeşil, yaşanabilir ve afetlere karşı dirençli bir şehir olarak bırakmak için çalışmalarını sürdüreceğini sözlerine ekledi.

Merkez Sarıçam ilçesinde yaşayan Çiğdem ve Sinan Güler çiftinin çocukları Osman Yağız'a 1 yıl önce Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi'nde lösemi teşhisi konuldu.

Teşhisin ardından nakil yapılmasına gerek duyulmayan Yağız, kemoterapi almaya başladı.

Bu süreçte saçları dökülmeye başladığı için üzülen Yağız'a destek babasından geldi. Oğluna bir nebze olsun moral vermek isteyen baba Sinan Güler de saçlarını kestirdi.

Baba Güler, oğlunun tedavisi süresince saçlarını kestirmeye devam etti.

Yaklaşık 1 yıllık tedavinin ardından lösemiyi yenen Yağız, sağlığına kavuşmanın ve babasıyla yeniden saçlarını uzatmanın mutluluğunu yaşıyor.

- 'Tanısını öğrendiğimizde dünyamız başımıza yıkıldı'

Baba Sinan Güler, AA muhabirine, oğluna lösemi teşhisi konulmasının ardından zor bir süreç yaşadıklarını söyledi.

Oğluna kanser teşhisi konulduğu anları hatırlamak dahi istemediğini anlatan Güler, 'Oğlumuzun ilk tanısını öğrendiğimizde dünyamız başımıza yıkıldı. Bu kadar ileri derecede bir şey olacağını beklemiyorduk.' dedi.

Güler, oğlunun tedavisi süresince doktorların ve Lösemili Çocuklar Sağlık ve Eğitim Vakfı'nın (LÖSEV) her zaman yanlarında olduğunu dile getirdi.

Oğlunun saçlarının dökülmesiyle içine kapandığını, dışarı çıkmak ve arkadaşlarıyla oynamak istemediğini belirten Güler, yaşadıkları süreci şöyle anlattı:

'Yağız'ın saçları olmadığı için morali bozulup canı sıkılıyordu. Oturup konuşuyorduk, 'Baba, saçlarım niye çıkmıyor? Saçlarım çıksın artık. Ben sokağa, arkadaşlarımın yanına gidip oynayamıyorum.' diyordu. Böyle bir diyalog geçtikten sonra karar verdim. 'Dedim ki oğlum mutlu olsun, niye ben de saçlarımı kesmeyeyim ki? Beraber mutlu oluruz, hem de morali yerine gelir.' Makineyi verdim eline kendisi kesti. Keserken de çok mutlu oldu. Beraber ikimiz de saçlarımızı kazımış olduk. Onun saçı çıkana kadar böyle devam ettik. Şu an çok iyiyiz. İkimizin de saçı çıktı, gürleşti. Çok mutlu, arkadaşlarıyla sokakta oynuyor.'

- 'Kardeşimle ve arkadaşlarımla oynayabiliyorum, çok mutluyum'

Osman Yağız Güler de iyileştiği için mutlu olduğunu dile getirdi.

Artık sağlıklı olduğu için istediği her şeyi yapabildiğini anlatan Güler, şöyle konuştu:

'Okula gidip ders çalışabiliyorum. Aynı zamanda kardeşimle ve arkadaşlarımla oynayabiliyorum, çok mutluyum. Astronot olmak istiyorum. Onun için derslerime çok sıkı çalışıyorum. Hastane sürecinde saçlarım dökülüyordu. Babam da benim için saçlarını kesti. Babamı çok seviyorum ve onunla gurur duyuyorum.'

Güler, iyileşmesinin ardından her zaman yanında olan LÖSEV'in kendisine bisiklet alarak en büyük hayallerinden birini gerçekleştirdiğini belirtti.

- 'Hiçbir rahatsızlığı kalmadı'

Anne Çiğdem Güler de zor günleri geride bıraktıklarını ifade etti.

Oğlunun hastalıktan dolayı okula geç başladığını vurgulayan Güler, şunları kaydetti:

'Hastalığında eklem ağrılarından dolayı herkesle oynayamıyordu, şikayetçiydi. Şu an iyi oldu, hiçbir şekilde bir hastalığı ve rahatsızlığı kalmadı. Rahat, mutlu, gülebiliyor ve arkadaşlarıyla oynayabiliyor.'

Karacabey, AA muhabirine, iklim değişikliğiyle mücadelenin ormanlardan bağımsız değerlendirilemeyeceğini, COP31'in Türkiye'nin 187 yıllık ormancılık birikimini uluslararası alanda paylaşması açısından önemli bir fırsat sunduğunu bildirdi.

Zirve kapsamında diğer ülkelerin orman teşkilatlarıyla bakanlar ve genel müdürler düzeyinde görüşmeler gerçekleştireceklerine işaret eden Karacabey 'Türkiye, FAO'nun 2025 yılı raporlarında da görüleceği üzere dünyada orman varlığını en çok artıran ülkeler sıralamasında üçüncü, Avrupa'da ise ilk sırada yer alıyor. Bu ağaçlandırma konusundaki tecrübemizi ağaçlandırma alanında daha çok çalışması yapması gereken ülkelerle de paylaşmış olacağız.' dedi.

Karacabey, orman yangınlarının ülkelerin tek başlarına mücadele edemeyecekleri boyutlara ulaştığına dikkati çekerek, şöyle devam etti:

'Bu COP sürecinde orman yangınlarındaki bilgi ve tecrübe paylaşımıyla birlikte ortak koordinasyon merkezlerinin kurulması, ortak eğitim merkezlerinin kurulması konusunda da birtakım somut sonuçların elde edileceğine inanıyoruz. Biz de Antalya'da bulunan Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkez Müdürlüğümüzde diğer ülke bakanlarını da davet ederek oradaki merkeze şu ana kadar 22 ülkeden gelen uzmanlara verdiğimiz eğitimi daha fazla ülkeye verebileceğimizi aktaracağız. Aynı zamanda o merkezin sadece bir eğitim merkezi olmanın ötesinde uluslararası bir yangın koordinasyon komuta merkezi olarak da büyük yangınlarda kullanılabileceğini ülkelere aktarmış olacağız.'

Karacabey, iklime dirençli orman yönetimi konusunda da uluslararası işbirliklerini geliştirmeyi amaçladıklarını kaydetti.

Orman yangınlarıyla mücadelede dünyaya örnek olacak bir sistem oluşturduklarını ifade eden Karacabey, 'Özellikle Avrupa ülkelerinden yani İspanya, Belçika, Yunanistan, İtalya gibi ülkeler, ülkemizin orman yangınları konusundaki başarılarını takip ettikleri için bilgi almak istiyorlar.' dedi.

- Orman yangınlarıyla mücadelede öncelik riskleri yönetmek

Karacabey, iklim değişikliğinin yangın riskini artırdığını ancak yangınların çıkışında insan kaynaklı ihmallerin önemli rol oynadığını söyledi.

Yangınlarla mücadele stratejilerinde önleyici çalışmalara ağırlık verdiklerini belirten Karacabey, 'İnsan faktörünü ortadan kaldırmadığımız sürece maalesef bu yangınların önüne geçmemiz mümkün değil.' ifadesini kullandı.

Karacabey, yangın öncesinde ormanların bakımının yapılması, yanıcı madde miktarının azaltılması, yangın önleme şeritleri ve tampon bölgelerin oluşturulmasının yanı sıra toplumun farklı kesimlerine yönelik bilinçlendirme faaliyetleri yürüttüklerini anlattı.

- 'Amerika'dan sonra ormanları gözetlemede insansız hava aracı kullanan ikinci ülkeyiz'

Öte yandan, yangınların erken tespiti için insansız hava araçlarından (İHA) yararlandıklarını belirten Karacabey, şunları kaydetti:

'Erken haber almak maksadıyla dünyada Amerika'dan sonra ormanları gözetlemede insansız hava aracı kullanan ikinci ülkeyiz. Bugün itibarıyla 14 adet İHA'yı ormanlarımızı gözetleme faaliyetlerinde kullanıyoruz. Bu sayede bugün itibarıyla bugüne kadar kullandığımız 776 orman yangın gözetleme kulemiz ki bunların 184 tanesi akıllı kule diye ifade ettiğimiz kameralarla donatılmış durumda. Buna ilaveten İHA'ları da kullanarak yangınları haber alma süremizi 2 dakikaya düşürdük.'

İlk ekibin yangına müdahale etmeye başlama süresinin de yaklaşık 30 yıl önceki 40 dakikalık seviyeden 11 dakikaya indirildiğini kaydeden Karacabey, yangın risk analizleri yaparak bölgelere kara ve hava ekiplerini yangın çıkmadan önce yönlendirdiklerini kaydetti.

- Orman yönetiminde iklim değişikliğinin etkileri dikkate alınıyor

Ormancılıkta yapılan uygulamaların sonuçlarının uzun yıllar sonra ortaya çıktığına işaret eden Karacabey, orman yönetiminde iklim değişikliğinin gelecekteki etkilerinin bugünden dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Karacabey, artan sıcaklık ve kuraklığın ormanları zayıflatarak zararlı böcek ve mantarların yayılmasına, ağaçların kurumasına ve orman ekosistemlerinin zarar görmesine yol açabileceğini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Böylece zayıflayan ormanlarımızın da maalesef kuruyup çökmesine sebep olabilecek bir tehditle karşı karşıyayız. Bütün bunları göz önünde bulundurarak bizler öncelikle iklime dirençli ormanlar oluşturmak ve mevcut ormanlarımızı da iklime dirençli hale getirmek maksadıyla hem yeni tesis ettiğimiz çalışmalardaki tür seçiminden dikim aralıklarına varıncaya kadar bu hususu göz önünde bulunduruyoruz. Hem de mevcut ormanlarımıza yaptığımız bakım müdahaleleriyle ormanlarımızı dirençli hale getirmiş oluyoruz.'

ASELSAN'dan yapılan açıklamaya göre, Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında, 7 aydır Türkiye'nin dört bir yanındaki çocukları bilim ve teknolojiyle buluşturan ASELSAN Çocuk Şenliği, 12'nci ve son durağı olan Adana'da kapılarını çocuklara açtı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında gerçekleştirilen ASELSAN Çocuk Şenliği, 15 Kasım'a kadar Adana'da çocuklara bilim, teknoloji ve eğlenceyi bir arada sunacak.

ASELSAN'ın teknoloji ve inovasyon vizyonu doğrultusunda hazırlanan şenlik alanında çocuklar, bilimi ve teknolojiyi deneyimleyerek keşfetme fırsatı buluyor.

İnteraktif deneyim alanları, teknoloji sergileri ve çeşitli etkinliklerle çocukların merak duygusunun ve üretme heyecanının desteklenmesi hedefleniyor.

ASELSAN'ın kurumsal sosyal sorumluluk projesi Tekno Macera kapsamında hayata geçirilen etkinliklerle, teknolojiyi yalnızca kullanan değil, geleceğin teknolojilerini tasarlayan ve üreten nesillerin yetişmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.

Bu kapsamda Tekno Macera Tırı, Adana'daki çocuklarla buluşarak onları bilim ve teknoloji dünyasında eğlenceli bir keşif yolculuğuna çıkarıyor.

Şenlik alanında yer alan Mucitler Müzesi Sergi Alanı da insanlık tarihinin seyrini değiştiren önemli icatları ve bu icatların arkasındaki mucitleri çocuklarla buluşturuyor.

Çocuklar, geçmişten bugüne uzanan teknolojik gelişmeleri keşfederken önemli buluşların ASELSAN'ın yenilikçilik ve inovasyon yaklaşımına nasıl ilham verdiğini de görebiliyor.

- Dijital dünyada interaktif keşif

Etkinliğin dikkati çeken deneyim alanlarından biri olan 'Tekno Maceracılar, Bir Doğa Yolculuğu' İnteraktif Dijital Kitap Deneyim Alanı, artırılmış gerçeklik teknolojisiyle çocuklara farklı bir öğrenme deneyimi yaşatıyor.

Tekno Macera'nın sevilen karakterlerinden ASEL de 2D motion tekniğiyle hareketlendirilmiş yapısı, özgün seslendirmesi ve dinamik anlatımıyla şenlik boyunca çocuklara eşlik ediyor.

Çocukların etkinliklere yalnızca izleyici olarak değil, doğrudan katılımcı olarak dahil olmalarını sağlayan deneyim alanları sayesinde keşfetme, öğrenme ve üretme süreçlerinin daha eğlenceli hale getirilmesi hedefleniyor.

ASELSAN Çocuk Şenliği, interaktif deneyimlerin yanı sıra Bilim Şov ve çeşitli saha aktiviteleriyle de çocuklara unutulmaz anlar yaşatıyor.

Bilim ve teknolojiyi eğlenceyle buluşturan etkinliklerle Adana'daki çocukların yeni nesil teknolojilere yönelik merakının artırılması ve bilime olan ilgilerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığınca düzenlenen festivalin ilk gününde, Sagopa Kajmer, Merkez Park'ta sahne aldı.

Sanatçı, konserde 'Neyse', 'Neyim var ki' ve 'Galiba' gibi şarkılarını seslendirdi.

Konser sırasında müzikseverler, Sagopa Kajmer'in söylediği şarkılara eşlik etti.

Amanos Dağları'nın 1200 metre rakımında bulunan yayla, doğal güzellikleriyle sonbaharda ziyaretçilerin uğrak yerlerinden oldu.

Bölgedeki ağaçlar, mevsimin simgeleri olan sarı, kahverengi ve kırmızı tonlarına büründü.

Yürüyüş yapmak ve fotoğraf çekmek isteyenleri ağırlayan Dumanlı Yaylası'ndaki sonbahar güzellikleri dronla havadan görüntülendi.

İlki 1995 yılında Berlin'de düzenlenen zirvede, sözleşmeye taraf ülkeler her yıl iklim değişikliğiyle mücadeledeki ilerlemeleri değerlendiriyor, ortak çözüm yolları geliştiriyor ve küresel iklim politikalarına yön verecek kararlar alıyor. Bu yılki zirveye ise Türkiye başkanlık edecek.

Küresel iklim zirvesi COP31, 9 Kasım'da başlayıp 20 Kasım'da sona erecek.

Sürdürülebilir kalkınma ve iklim politikalarına ilişkin önemli kararların ele alınacağı konferansa, dünyanın dört bir yanından devlet başkanları ve bakanların da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi katılacak.

Diyalog, uzlaşı ve aksiyon olmak üzere üç temel unsur üzerine kurulan 'Geleceğin COP'u-Uygulama COP'u' yaklaşımıyla düzenlenecek COP31 için Antalya'da 1,1 milyon metrekarelik alan hazırlandı.

Ülkeler arasında güven ve işbirliğinin güçlendirilmesi, ortak sorumluluk anlayışının geliştirilmesi ve iklim taahhütlerinin somut, ölçülebilir uygulamalara dönüştürülmesi hedeflenen konferans kapsamındaki etkinlikler, Mavi Bölge ve Yeşil Bölge olmak üzere iki ayrı alanda gerçekleştirilecek.

- Mavi Bölge üst düzey toplantılara hazırlandı

İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamındaki resmi müzakereler, üst düzey toplantılar ve diplomatik görüşmeler Mavi Bölge'de gerçekleştirilecek. Kontrollü erişime açık olacak konferans alanına girişler, BM akreditasyon kurallarına göre yapılacak.

Mavi Bölge'de resmi görüşmelerin yanı sıra çeşitli yan etkinlikler de düzenlenecek. Açıklanan programa göre, iklim değişikliğine uyum, temiz enerji, sıfır atık, sürdürülebilir şehirler, iklim finansmanı, teknoloji, sağlık ve yeşil dönüşüm gibi öncelikli konularda paneller gerçekleştirilecek.

527 bin 414 metrekarelik alana kurulan Mavi Bölge'de genel kurul salonları, delegasyon ofisleri, pavilyonlar, basın ve medya merkezi ile restoranlar bulunuyor.

Bölgede ayrıca 10 bin metrekarelik alana sahip, beş yapraklı 'Zaman Tüneli' yapısı Sıfır Atık Müzesi olarak hizmet verecek.

- Yeşil Bölge tematik merkezlere ev sahipliği yapacak

Konferansın toplumsal katılım yönünü oluşturacak Yeşil Bölge'de ise tematik merkezler belirlendi. Bu merkezler kamu, özel sektör, akademi, sivil toplum ve gençlerin iklim çözümlerini, teknolojileri ve iyi uygulamaları paylaşacağı sergi, konser, panel, çalıştay ve etkileşim alanları olarak planlandı.

582 bin 244 metrekarelik alandaki Yeşil Bölge'de başta Türkiye Pavilyonu olmak üzere Bilim Merkezi, Yeşil Sanayileşme, Dirençli Şehirler, Enerji ve Ulaşım, Kültür ve Medeniyet, COPArt ve Start-up Zone yapıları bulunuyor.

Dünyaya yayılan Sıfır Atık Hareketi kapsamında da COP31 Etkinlik Alanı'nda Sıfır Atık Hub'ı, Sıfır Atık Uygulama ve Atölye Merkezi, 7 Bölge 7 Ev Sıfır Atık Mutfağı, Sıfır Atık Müzesi ve Sıfır Atık Geçici Depolama ve Kompost Merkezi birlikte yer alıyor.

Ayrıca Yörük kültürünün yansıtıldığı 'Antalya Evi', sıfır atık ile inşa edilen kaplumbağa pavilyonu yer alıyor.

- Her oda ve toplantı salonuna özel isimler verildi

COP31 alanındaki salon isimleri Anadolu coğrafyasının güzelliklerini, Türk-İslam medeniyetinin izlerini taşıyor.

Mavi Bölge'de en büyük genel kurul salonuna 'Anadolu' ismi verildi. Devlet ve hükümet temsilcilerinin ağırlanacağı, müzakerelerin yürütüleceği salon 1794 kişilik kapasitesiyle hizmet verecek.

828 kişilik bir diğer genel kurul salonuna da 'Akdeniz Genel Kurul Salonu' denildi. Mavi Bölge'de bir 'Antalya Salonu' da bulunacak.

İki basın toplantısı salonundan birine dünyaca tanınan mutasavvıf ve İslam alimi Mevlana Celaleddin-i Rumi'den esinlenerek 'Mevlana Basın Toplantısı Salonu' ismi verildi. Diğer basın toplantısı salonuna ise Türk şair ve mutasavvıf Yunus Emre'nin adı konuldu.

Mavi Bölge'de 'Selimiye', 'Evliya Çelebi', 'Ayder', 'Göbeklitepe', 'Topkapı', 'Kaçkar', 'Zeugma', 'Kapadokya', 'Boğaziçi', 'Patara', 'Sümela', 'Sezai Karakoç', 'Piri Reis', 'Harput', 'Mimar Sinan', 'Ağrı Dağı', 'Van Gölü', 'Troya', 'Fethiye', 'Pamukkale', 'Efes', 'Gelibolu', 'Ahlat', 'Uludağ', 'Çatalhöyük' ve 'Aspendos' isimleriyle toplantı odaları oluşturuldu. Yan etkinlik alanlarına da 'Uzungöl', 'Likya', 'Assos', 'Perge', 'Ahi Evran', 'Aşık Veysel' ve 'Hattuşa' isimleri verildi.

Mavi Bölge, 'Tropikal Kelebek Bahçesi' ile ziyaretçilere doğa, ekosistemler ve biyolojik çeşitlilik açısından etkileşimli bir deneyim sunacak.

Yeşil Bölge'de 5 bin kişilik en büyük salona 'Gazze Salonu' ismi verildi. Bölgede diğer salon ve toplantı odalarında da 'İbn-i Sina', 'Prof. Dr. Aziz Sancar', 'Farabi', 'Mehmet Akif Ersoy', 'Hacı Bektaş Veli', 'Cacabey', 'Ahmet Yesevi', 'Prof. Dr. Afet İnan', 'Fatma Aliye', 'Biruni', 'Osman Hamdi Bey' isimleri yer aldı.

Yeşil Bölge'deki 'Anadolu Bahçesi', Hititlerden Friglere, Lidyalılardan Likyalılara, Roma ve Bizans'tan Selçuklu ve Osmanlı'ya uzanan medeniyet birikimini, doğayla uyum, misafirperverlik ve sürdürülebilir yaşam ekseninde ziyaretçilere aktaracak.

'7 Bölge 7 Mutfak' yaklaşımıyla Anadolu'nun köklü gastronomi mirası, yerel lezzetleri ve sürdürülebilir mutfak kültürü COP31'de dünya ile buluşturulacak.

Akdeniz Mutfağı, Gaziantep Mutfağı, Kayseri Mutfağı, Sıfır Atık Mutfağı, Türk Dünyası Mutfağı, Konya Mutfağı ve Karadeniz Mutfağı ziyaretçilere sunulacak.

- Ulaşımda 630 'çevre dostu' otobüs hizmet verecek

COP31 İklim Zirvesi süresince Yeşil Bölge'de Valilik koordinasyonunda Kriz Merkezi oluşturuldu. Merkezde İl Emniyet Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, AFAD, itfaiye, ASAT, Aksu Belediyesi, AKEDAŞ ve ENERYA'nın temsilcileri bulunacak.

COP31 kapsamında katılımcıların sağlık hizmetlerine hızlı ve etkin erişimini sağlamak amacıyla Mavi Bölge'de 3, Yeşil Bölge'de 2 olmak üzere toplam 5 revir ile 7 aktif ve 2 yedek ambulansın görev yapması planlandı. Ayrıca Mavi Bölge'de 9, Yeşil Bölge'de 11 olmak üzere toplam 20 mobil UMKE ekibiyle acil sağlık müdahale kapasitesi güçlendirildi.

Güvenlik tedbirleri kapsamında emniyet, jandarma ve sahil güvenlik birimlerinden 27 bin 957 personel görev yapacak.

Ulaşım planında 25 belediyeden temin edilen 630 'çevre dostu' düşük emisyonlu otobüs kullanılacak.

KUTSO meslek komiteleri seçimi, KUTSO merkez binasında gerçekleştirildi. Yaklaşık 6 bin kayıtlı üyesi bulunan odanın oy kullanma yeterliliğine sahip 3 bin 900 üyesinden 2 bin 457'si oy kullandı.

2 bin 437 oyun geçerli sayıldığı seçim sonunda 1307 oy alan Turgut Acar'ın mavi listesi 8 meslek komitesi ve 22 meclis üyesi kazanırken, mevcut başkan Fahri Özen'in turuncu listesi 1132 oy alarak 4 meslek komitesi ve 11 meclis üyesi kazandı.

Seçim sonrası KUTSO binası önünde konuşan Acar, tüm oda üyelerine teşekkür ederek, kazananın sadece Kumluca değil, Finike, Demre ve Kaş'ta bulunan oda üyesi iş insanları olduğunu söyledi.

Acar, 'birlikteyiz' sloganıyla yola çıktıklarını ifade ederek, 'Bugün burada biz kazanmadık, hepimiz kazandık. Biz bu yola çıkarken 'birlikteyiz' dedik ve bundan sonrada hep birlikte bölgemiz için, iş dünyamız için çalışacağız. Diğer arkadaşlarımızla birlikte, bölgemizin, iş dünyamızın sorunlarına çözüm arayarak, hep beraber yöneteceğiz.' dedi.

Konuşmanın ardından Acar'ı tebrik eden mevcut başkan ve turuncu liste adayı Fahri Özen, Acar ve ekibine 'hayırlı olsun' temennisinde bulundu.

KUTSO Meclisi'nin yeni üyeleri, seçim sonuçlarının kesinleşmesinin ardından odanın yönetim kurulu başkanı, meclis başkanı ve diğer kadroların seçimini gerçekleştirecek.

H.Ö. idaresindeki 07 CJH 374 plakalı minibüs ile A.A. yönetimindeki 21 AGM 415 plakalı otomobil, Demirköprü mevkisinde çarpıştı.

İhbar üzerine bölgeye polis, itfaiye ve 112 Acil Servis ekipleri sevk edildi.

Kazada hafif yaralanan 2 sürücünün tedavileri, sağlık görevlilerince kaza yerinde yapıldı.

Festival kapsamında atölye çalışmaları, söyleşiler, gastronomi etkinlikleri, sahne gösterileri ve konserler düzenlendi.

Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Gülşah Yıldırım Genç, festivalin Tarsus'un tarihi, kültürü, sanatı ve gastronomisinin tanıtılmasına katkı sağladığını söyledi.

Farklı şehir ve ülkelerden çok sayıda kişiyi Tarsus'ta ağırladıklarını belirten Genç, organizasyonun kent ekonomisine de katkı sağlamasını amaçladıklarını ifade etti.

Genç, vatandaşları kültür, sanat, gastronomi buluşmaları, konserler ve sahne gösterilerine davet etti.

Festival, yarın sona erecek.

Antalya Devlet Opera ve Balesinden yapılan açıklamaya göre, 'Carmina Burana' temsili, Haşim İşcan Kültür Merkezi Opera Sahnesi'nde sahnelendi.

Alman besteci Carl Orff'un bestelediği 'Carmina Burana', 8 Haziran 1937'de Frankfurt Operası'nda gerçekleştirilen dünya prömiyerinin ardından bestecinin en tanınan eserlerinden biri haline geldi.

Antalya Devlet Opera ve Balesi, 'Carmina Burana' temsilini 12 Kasım Perşembe günü yeniden sahneleyecek.