Gazze'de yüzyılın en büyük insanlık dramlarından biri yaşanırken, vatanları için savaşan Hamas mücahidlerinin işgal güçlerine karşı kullandığı tüneller tekrar gündemde. 100 yılı aşan Gazze tünellerinin geçmişi ise Mehmetçiğe dayanıyor.
Tarihçi Murat Bardakçı, "Gazze'deki birinci tünelleri, İngilizler'e karşı savaşan Mehmetçik açmıştır!" isimli bugünkü köşe yazısında Falih Rıfkı Atay'ın “Zeytindağı” isimli yapıtında bahsettiği tünelleri tekrar gündeme getirdi.
İsrail'in Hamas'a karşı başlattığı askeri operasyonun amaçlarından biri de elbette Gazze'nin altından geçen yüzlerce kilometre uzunluğundaki tünelleri imha etmek. Örümcek ağına emsal bu tüneller 80 metreye kadar iniyor. Kassam Tugayları, bu tüneller sayesinde birkaç metre ileride duran İsrail askerlerini ve tanklarını roketatarlarla havaya uçurabiliyor.
Falih Rıfkı Atay “Zeytindağı” isimli yapıtında Mehmetçiğin Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz birlikleriyle çaba etmek için bu tünelleri kazdığını yazmıştı. Subaylar top atışlarını bu tünellerden geçerek yönetim etmişti. İngiliz bombardımanları tünellerin ağzını kapatınca da askerlerimiz o toprağı tırnaklarıyla kazımıştı. Yani bugün işgalci İsrail'i şaşkına uğratan o tünellerde Mehmetçiğimizin emeği ve teri var.
Bardakçı'nın sitem dolu yazısı da şöyle:
"Falih Rıfkı Atay, kaleme aldığı ve Ortadoğu’yu kaybedişimizin dokunaklı öyküsünü en eksiksiz formda nakleden eser olan “Zeytindağı”nın Gazze Muharebeleri’ni anlattığı kısmında, üzerinde türbelerin bulunduğu bir zirveden bahseder ve askerimizin mezarların altına sekiz adet tünel açtığını, subayların top atışlarını bu tünellerden geçerek yönetim ettiklerini müellif. Sonra, İngiliz bombardımanının tünellerin ağzını kapatması üzerine Mehmetçik’in toprağı nasıl tırnakları ile kazdığını öykü eder!
Zeytindağı’nda anlatılan ve Türk askerlerinin “Mantartepe” dedikleri yerde Pir Ali Mantar ile Gazze’nin kimi önde gelenlerinin mezarları vardır ve altında tünellerin yer aldığı arazi, artık çabucak her gün İsrail bombalarının can üstüne can aldığı “Şucâiyye” mahallesidir!
HEPSİ ŞEHİD DÜŞTÜ!
Şimdi, Mantartepe ile altındaki tünellerin öyküsünü “Zeytindağı”ndan, Falih Rıfkı’nın nefis Türkçesi ile motamot naklediyorum:
“…Önümüzde, Gazze’nin bütün kısa dağlarına ve düşmanın cephesine hâkim, külâha emsal bir küçük zirve var. Bu dorukta Pir Ali Mantar’ın çıplak türbesiyle iki meyyit ağaç duruyor, Gazzeliler değerli adamlarını da Pir Ali Mantar’ın kutsal toprağı etrafına gömmüşler.
Kısaca, ‘Mantartepe’ denen bu toprak çıkıntısı, Gazze Muharebeleri’nde unutulmaz bir isim bıraktı. Cephemizle karşı cephe ortasında en elverişli tarassut yeri burası idi, Arap mezarlarının altında sekiz tünel deldik, cesaretli tarassut zabitleri bu tünellerden geçip top ateşlerini yönetim ediyorlar.
İkinci Gazze Taarruzu’nda İngilizler karadan ve denizden en ağır toplariyle üç gün Pir Ali Mantar’ın zirvesini dövdüler. Fecî bir gürültü ile toprağı karıştıran mermiler altında ufak zirvenin irtifaı birkaç metre azalmış, ateş altında bir yanardağa benziyen zirve toz, toprak, sarı ve siyah dumanlar içinde boğulmuş idi. Kaç kez türbe, mezar, ağaç ve taş kesimleri ve yıllardan beri ılık mezarlarının içinde uyuyan ölülerin kemikleri bize kadar geldi.
Bir topçu zabitiyle bir telefoncu nefer, arasıra kopan bir telefon teliyle canlılara bağlıydı. Bazen yıkılan toprak tünel ağızlarını kapıyor, zabitle nefer nefeslerini boğan bu dar kanalın içinde menfezleri tekrar tırnaklariyle açıyordu. Bir tarassut mevkii tamamıyla yıkıldığı vakit toprakların altında saatlerce el ve bedenle uğraşıp öteki mevkie geçmek lâzımdı. Onlar hiçbir gün bu cehenneme isyan etmediler. Dünyanın en büyük itidâliyle üç gün üç gece İkinci Gazze Harbi’nin batarya ateşlerini yönetim ettiler.
Mantartepe, İngilizler’e o kadar kuşku verdi, ki biz terkettikten sonra da üstündeki bir taşın hareketine karşı yüzlerce mermi attılar.
Şeyh Ali Mantar’ın zirvesi altında sebat eden tarassut zabitleriyle neferler, Gazze günlerinin gerçekten en büyük kahramanıdırlar.
…Biliyor musun, bu kadar tazyik hangi kuvvet önüne toplandı?
32. Alay’ın 11. Bölüğü cephesine!
…Tarih bu türlü kahramanların isimlerini yazmaz ama İkinci Gazze Muharebesi’nin son gününü görenler 11. Bölüğün ismini unutamazlar”.
PAŞALARA ÇOK ZAHMET OLACAK FAKAT...
İsrail bombalarının çoluk-çocuk, kadın-erkek demeden çabucak her gün canlar aldığı Şucaiyye’yi veyahut bizdeki ismi ile Mantartepe’yi biz 1917 Kasım’ında 32 Alay’ın 11. Bölüğü’nün son neferinin de yıkılmasından sonra işte bu türlü kaybettik...
İsrail’in artık temiz Gazzeliler’e yaşattıklarını gördükçe kahrolup lânetliyoruz ama, sorunun bizi alâkadar eden bir öteki değerli tarafı var:
Gazze’de yaşananlar haftalardır televizyonlarda birinci haber oluyor ve Filistin problemini bilenler ile bilmeyenler daima bir ortada, geceleri saatler uzunluğu ekranlarda Gazze’den bahsediyorlar...
Konuşmasına konuşuyorlar da, bundan 106 sene evvel bir kan ve gözyaşı tufanı içerisinde terk etmeye mecbur kaldığımız Gazze’de canlarını veren ve artık birçoklarının mezarı bile kalmamış olan binlerce askerimizin bahsetmek kimsenin hatırına gelmiyor...
Basımızın hâli ve programlara beraberce çıktıkları uzmanlar ortasında binbir afra-tafra ile başına geçtikleri haritadan Kudüs’ü bir bakışta bulamayıp arayıp duran allâmelerin bilgi düzeyleri aslında malûm...
Ama, çabucak her programa artık emekli paşalar da katılıyor ve verdikleri askerî malûmat ile dinleyenleri irşâd buyuruyorlar...
Paşalarımız, İsrail’in artık can pazarına çevirdiği Gazze’de bir vakitler on binlerce Mehmetçik’in de can vermiş olduğunu millete hatırlatmayı düşünseler sanki çok büyük zahmete mi girmiş olurlar?